Is mijn kat lui bij overgewicht?
Een kat met overgewicht die minder beweegt is niet lui. Met de juiste aanpassingen in spel, omgeving en routine krijg je hem weer in beweging.
Dit artikel is verschenen in KattenManieren, nummer 3/ 2026.
Thema: Lekker Luit.ย
“Hij is gewoon een beetje lui.” Het is een opmerking die ik veel hoor van eigenaren met een kat met overgewicht. Als ik doorvraag waarom ze hun kat lui vinden, vertellen ze dat hij veel slaapt of rust, minder uit zichzelf speelt dan toen hij jonger was, minder actief achter een hengeltje aan rent en eigenlijk alleen nog maar in beweging komt op weg naar de voerbak.
Dan lijkt lui een logische verklaring. Toch ben ik er altijd voorzichtig mee, want lui zijn wordt namelijk vaak geaccepteerd als iets dat erbij hoort. Maar een kat die minder beweegt dan voorheen geeft een signaal dat aandacht verdient en zeker bij overgewicht.
Als eigenaren zeggen dat hun kat lui is, bedoelen ze vaak dat hij weinig speelt. Dat hij niet meer zo actief achter een hengeltje aan rent als vroeger, of dat zijn speelgoed al dagenlang onaangeroerd blijft liggen. Dat is een begrijpelijke waarneming. Toch gaat activiteit bij katten over veel meer dan speelmomenten alleen, en dat onderscheid is belangrijk als je wilt begrijpen wat er bij een kat met overgewicht echt speelt.
Activiteit is meer dan een speelsessie
De totale beweging van een kat bestaat uit alles wat hij op een dag doet. Het gaat om opstaan en rekken na een dutje, van de ene rustplek naar de andere lopen, naar boven klimmen om ergens vandaan te kijken, reageren op een geluid in de gang of naar het raam lopen omdat er iets beweegt buiten. Katten bewegen van nature in korte, reactieve stukjes. Er is een prikkel, dan een reactie, een paar stappen en dan rust. Veel van die alledaagse activiteit vindt plaats verspreid over de dag, en vooral in de schemering.
Binnenkatten hebben daarin een extra uitdaging. Een kat die buiten komt, legt vanzelf grotere afstanden af, verkent zijn territorium en reageert doorlopend op prikkels uit de omgeving. Binnenshuis ontbreekt die continue stroom van uitdagingen. Wanneer de inrichting weinig uitnodigt tot bewegen, er weinig hoogteverschillen zijn, weinig te verkennen valt en alles dicht bij elkaar staat, daalt de dagelijkse activiteit snel. De kat hoeft simpelweg minder te doen om zijn dag door te komen.
Deze spontane activiteit gedurende de dag neemt bij katten met overgewicht af. Verschillende wetenschappelijke onderzoeken die zijn gedaan bij katten met overgewicht, laat zien dat obese katten veel minder spontane activiteit vertoont dan slanke katten. Katten met overgewicht liggen bijvoorbeeld de hele dag op dezelfde plek te slapen, klimmen minder en spontaan rond wandelen door het huis wordt minder gedaan. Soms komen katten alleen van hun rust plek om te eten, en gaan ze daarna weer verder met hun dutje. Het verminderde energieverbruik vergroot de kans op verdere gewichtstoename, waardoor bewegen nog minder wordt. Overgewicht en minder beweging versterken elkaar op die manier over tijd.
Een kat die minder beweegt, heeft overigens niet automatisch minder behoefte aan beweging.
Goed nieuws: als de kat afvalt, zie je dat er herstel optreedt van de spontane activiteit, beloon dit door je kat een nieuw speeltje te geven
Je kat weer in beweging krijgen
Klein beginnen werkt het best. Een aantrekkelijke vensterplek, een klimroute in meerdere kleine stappen, een extra rondje door het huis. Dit soort aanpassingen helpen een kat met overgewicht om vaker en makkelijker in beweging te komen.
Meerdere korte speelmomenten over de dag werken voor de meeste katten beter dan รฉรฉn lange sessie. Een spelvorm die lijkt op jagen, aangeboden op een moment waarop de kat van nature al actiever is, geeft het meeste resultaat.
Spel en eten combineren
Rond etenstijd is een kat van nature al iets wakkerder en actiever. Dat maakt dit een goed moment voor een korte speelsessie, en meerdere korte sessies over de dag werken beter dan รฉรฉn lange. Begin rustig en ritsel met het speeltje zodat de kat op het geluid afkomt. Beweeg het daarna naar een nieuwe plek, verstopt achter een plantenpot, een stoel of de deurpost, en ritsel opnieuw zodat de kat weer op zoek moet. Als hij weet waar het speeltje is, beweeg het dan langzaam weg zodat hij er achteraan loopt. Bouw het tempo per sessie langzaam op, met eerst een beetje wandelen, dan een kort sprintje en dan weer wandelen. Zodra je kat het speeltje heeft gevangen, laat je hem er flink op bijten en gek mee doen. Daarna krijgt hij zijn eten. Als je dit voorafgaand aan iedere maaltijd een kleine tien minuten doet, heeft je kat over de dag toch wat extra beweging gehad.
Wanneer bewegen minder makkelijk gaat
Eigenaren die overdag werken, zien maar een kleine fractie van het gedrag van hun kat. Wat ze ’s avonds meemaken is hun referentiepunt, en dat is vaak een kat die moeilijker op gang komt voor een speelsessie, trager reageert op prikkels of na een paar minuten al weer gaat liggen. Dat is een reรซle waarneming, maar het geeft maar een deel van het beeld.
Meer lichaamsgewicht legt meer druk op het bewegingsapparaat. Opstaan, draaien, lopen, klimmen en springen kosten allemaal meer inspanning. Een kat die vroeger soepel van de bank sprong, aarzelt nu of kiest een lagere route. Die extra inspanning levert sneller ongemak op, en in sommige gevallen is bewegen ook pijnlijk. Zijn er aanwijzingen voor pijn of lichamelijk ongemak, dan is het goed om daar als eerste aandacht aan te geven. Een kat die minder pijn ervaart bij het bewegen, komt ook makkelijker in beweging.
Leeftijd maakt het onderscheid nog lastiger. Overgewicht komt vaker voor bij volwassen katten, en het spontane spel neemt sowieso af naarmate een kat ouder wordt. Beide factoren werken vaak in dezelfde richting, waardoor het moeilijk is te zien of een kat minder beweegt door zijn gewicht, zijn leeftijd, of een combinatie van beide.
Niet lui bij overgewicht
Interessante artikelen om te lezen
Dit artikel is verschenen in Kattenmanieren. Ik schrijf geregeld een nieuw artikel, eerdere artikelen kun je terug vinden in de kennisbank.ย
Heeft mijn kat een voedselallergie?
Wanneer een kat jeuk heeft, kale plekken krijgt, regelmatig braakt of een wisselende ontlasting heeft, denken veel eigenaren al snel aan voeding. Dat snap ik. Voeding is iets tastbaars, iets wat dagelijks terugkomt en iets waar je als eigenaar direct invloed op hebt.ย
Voor Kattenmanieren heb ik een artikel geschreven over dit onderwerp en leg ik dat het goed is om nuance aan te brengen. Een voedselallergie bij katten bestaat zeker, maar komt minder vaak voor dan veel mensen denken.
Verantwoord verwennen
Het is heel menselijk en begrijpelijk om je kat te willen verwennen met iets lekkers, maarย snacken is lang niet altijd noodzakelijk of essentieel voor de kat. Mocht je toch snacks als verwennerij willen geven: verantwoord verwennen betekent niet minder plezier, maar bewuste keuzes maken.
In dit artikel lees je wat verantwoord verwennen inhoudt en welke keuzes gezond zijn voor je kat.
Heb je een vraag of wil je in contact komen?
Leuk! Klik op de onderstaande icoontjes of vul het contactformulier hiernaast in. ย
Email: info@happycatlife.nl ย
ยฉ 2023 โ 2026 Linda Sommers | Feline therapeutisch voedingsdeskundige en gedragsadviseur | Kvk: 91209773 | BTW: NL004873629B36 | Privacyverklaring | Algemene voorwaarden | Contact | Klachtenformulier
Webdesign door DreamBrand.nlย | Foto's eigen archief en door Chendongshan
